شان نزول سوره مومن و حم (سجده)وشورا و حم (زخرف)و حم (جاثیه) در شان امام علی

 

بسم الله الرحمن الرحیم

و نیز از سوره مؤمن نازل شده است:

اَلَّذینَ یَحْمِلُونَ الْعَرْشَ وَ مَنْ حَوْلَهُ یُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَ یُؤْمِنُونَ بِه وَ یَسْتَغْفِرُونَ لِلَّذینَ آمَنُوا رَبَّنا وَسِعْتَ کُلَّ شَىْ‏ءٍ رَحْمَةً وَ عِلْمًا فَاغْفِرْ لِلَّذینَ تابُوا وَ اتَّبَعُوا سَبیلَکَ وَ قِهِمْ عَذابَ الْجَحیمِ رَبَّنا وَ أَدْخِلْهُمْ جَنّاتِ عَدْنِ الَّتى وَعَدْتَهُمْ وَ مَنْ صَلَحَ مِنْ آبآئِهِمْ وَ أَزْواجِهِمْ وَ ذُرِّّیاتِهِمْ اِنَّکَ أَنْتَ الْعَزیزُ الْحَکیمُ

فرشتگانى که عرش و آنچه را که اطراف آن است حمل مى‏کنند، به ستایش پروردگارشان تسبیح مى‏گویند و به او ایمان دارند و براى آنها که ایمان آورده‏اند، طلب آمرزش مى‏کنند و مى‏گویند پروردگارا همه چیز را با رحمت و علم فراگرفته‏اى؛ پس کسانى را که توبه کرده‏اند و راه تو را پیروى نموده‏اند، بیامرز و آنان را از عذاب دوزخ نگهدار، پروردگارا آنان و شایستگان از پدرانشان و همسرانشان و فرزندانشان را به بهشت جاویدانى که وعده شان داده‏اى وارد کن، همانا تو قدرتمند و فرزانه هستى.

(سوره غافر آیه 6)



عن ابی الاسود الدئلى قال: قال علی: لقد مکثت الملائکة سنین و أشهرا لایستغفرون إلا لرسول اللّه‏ ولی، وفینا نزلت هاتان الآیتان: (الذین یحملون العرش ومن حوله ـ إلى قوله ـ العزیز الحکیم).

فقال قوم من المنافقین: من کان من آباء علی وذریته الذین أنزلت فیهم هذه الآیات؟ فقال علیّ: سبحان اللّه‏ أما من آبائنا إبراهیم و إسماعیل و إسحاق ویعقوب؟ ألیس هؤلاء من آبائنا؟

ابوالاسود دئلى نقل مى‏کند که على(ع) گفت: فرشتگان سال‏ها و ماه‏ها درنگ کردند و جز براى پیامبر خدا و من طلب آمرزش نمى‏کردند و این آیات «الذین یحملون العرش ـ تا ـ العزیز الحکیم»درباره ما نازل شده است.

گروهى از منافقان گفتند: پدران و فرزندان على چه کسانى هستند که این آیات راجع به آنها نازل شده است؟ على (ع) گفت: منزه است خداوند، از پدران ما ابراهیم و اسماعیل و اسحاق و یعقوب هستند، آیا اینان پدران ما نیستند؟

همین مضمون با سند دیگرى نیز نقل شده است.

عن أبی ذرّ، قال: قال رسول اللّه‏ صلى اللّه‏ علیه وآله وسلم: إنّ الملائکة صلّت علیّ وعلى علیّ سبع سنین قبل أن یسلم بشر.

ابوذر گفت: پیامبر خدا فرمود: فرشتگان بر من و على هفت سال درود فرستادند در حالى که هنوز کسى مسلمان نشده بود.

عن أنس بن مالک قال: قال رسول اللّه‏(ص): صلّت الملائکة علیّ و على علیّ سبع سنین؛ وذلک إنّه لم یرفع شهادة أن لا إله إلاّ اللّه‏، إلاّ منّی و من علیّ.

انس بن مالک گفت: پیامبر خدا فرمود: فرشتگان بر من و على هفت سال درود فرستادند و این بدان جهت بود که گواهى به اینکه معبودى جز خدا نیست، جز از من وعلى برنمى خاست.

عن ابى رافع قال: صلّى النبیّ صلى اللّه‏ علیه وآله وسلم أوّل یوم الأثنین،



وصلّت خدیجة آخر یوم الأثنین، وصلّى علی یوم الثلثاء من الغد مستخفیا قبل أن یصلّی مع النبی أحد سبع سنین وأشهرا.

ابورافع گفت: پیامبر در آغاز روز دوشنبه و خدیجه در پایان روز دوشنبه و على فرداى آن روز، روز سه شنبه مخفیانه نماز خواندند و این هفت سال و چند ماه پیش از آن بود که کسى با پیامبر نماز بخواند.(1)



و نیز از سوره حم سجده نازل شده است:

أَفَمَنْ یُلْقى فِى النّارِ خَیْرٌ أَمْ مَنْ یَأْتىآ آمِنًا یَوْمَ الْقِیامَةِ اعْمَلُوا ما شِئْتُمْ اِنَّهُ بِما تَعْمَلُونَ بَصیرٌ

آیا کسى که در آتش افکنده مى‏شود بهتر است یا کسى که در روز قیامت در حال آرامش مى‏آید؟ آنچه مى‏خواهید انجام دهید، همانا او به آنچه انجام دهید بیناست.

(سوره سجده آیه 40)

عن عبداللّه‏ بن عبّاس فی قول اللّه‏ عزّوجلّ: (أفمن یلقى فی النار خیر ـ یعنی الولید بن المغیرة ـ أمّن یأتی آمنا یوم القیامة ـ من عذاب اللّه‏ ومن غضب اللّه‏؟ وهو علیّ بن أبی طالب ـ اعملوا ما شئتم) وعید لهم.

ابن عباس درباره سخن خداوند: «افمن یلقى فى النار خیر»گفت: او ولیدبن مغیره است «ام من یاتى آمنایوم القیامة»یعنى از عذاب خدا و غضب او در امان است و او علىّ‏بن ابى‏طالب است «اعلموا ماشتتم» تهدیدى بر کفار است.

1- موضوع این حدیث به صورت‏هاى متعددى در کتاب‏هاى حدیثى آمده از جمله: هیثمى، مجمع الزوائد ج 9 ص 103 و طبرانى، المعجم الکبیر ج 1 برگ 51 و ابن عساکر، تاریخ دمشق ج 1 ص 48.





و نیز از سوره شورى نازل شده است:

قُلْ لا آأَسْأَلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْرًا اِلاَّ الْمَوَدَّةَ فِى الْقُرْبى

بگو من از شما براى آن مزدى نمى‏خواهم جز دوست داشتن خویشان.

(سوره شورى آیه 23)

عن ابن عبّاس قال: لمّا نزلت (قل لا أسألکم علیه أجرا إلاّ المودّة فی القربى) قالوا: یا رسول اللّه‏ من هؤلاء الذین أمرنا اللّه‏ بمودّتهم؟ قال: علی وفاطمة ووُلدهما.

ابن عباس گفت: چون آیه: «قل لا اسئلکم علیه اجرا الا المودّة فى القربى» نازل شد، گفتند: یا رسول اللّه‏ این افراد که خداوند ما را به دوست داشتن آنان فرمان داده چه کسانى هستند؟ فرمود: على و فاطمه و فرزندانشان.

همین مضمون با سند دیگرى هم نقل شده است.

عن ابن عباس قال: لمّا نزلت هذه الآیة: (قل لا أسألکم علیه أجرا) قالوا: یا رسول اللّه‏ من قرابتک التی افترض اللّه‏ علینا مودّتهم؟ قال: علیّ وفاطمة ووُلدها یرددها.

ابن عباس گفت: چون این آیه نازل شد: «قل لا اسئلکم علیه اجرا»گفتند: یا رسول اللّه‏ خویشان و نزدیکان تو که خداوند دوست داشتن آنان را واجب کرده چه کسانى هستند؟ فرمود: على و فاطمه و فرزندانشان، و این جمله را تکرار مى‏کرد.

این مضمون با تغییرات اندکى با چند طریق دیگر نیز نقل شده است.

ـ عن ابن عبّاس قال: قالت الأنصار فیما بینهم: لو جمعنا لرسول اللّه‏ مالا یبسط فیه یده ولا یحول بینه و بینه أحد فقالوا: یا رسول اللّه‏ إنّا أردنا أن نجمع لک



من أموالنا شیئا تبسط فیه یدک لا یحول بینک و بینه أحد. فأنزل اللّه‏ (قل لا أسألکم علیه أجرا إلا المودّة فی القربى).

ابن عباس گفت: انصار در میان خود گفتند: خوب است که براى رسول خدا مالى جمع آورى کنیم تا دست او را بازتر کند و کسى میان او و آن مانع نباشد و لذا به پیامبر گفتند: یا رسول اللّه‏ ما مى‏خواهیم براى تو چیزى از اموال خودمان را جمع آورى کنیم که دست تو بازتر شود و کسى میان تو و آن مانع نباشد. پس این آیه نازل شد: «قل لا اسئلکم علیه اجرا الا المودة فى القربى»

عن ابن عبّاس قال: لم یکن بطن من بطون قریش إلاّ لرسول اللّه‏ فیه قرابة فنزلت هذه الآیة: (قل لا أسألکم علیه أجرا إلاّ المودّة فی القربى) أی إلاّ أن تصلوا قرابة ما بینی و بینکم.

ابن عباس گفت: قبیله‏اى از قبایل قریش نبود مگر اینکه پیامبر قرابتى با آنها داشت، پس این آیه نازل شد: «قل لا اسئلکم علیه اجرا الا المودة فى القربى»یعنى مگر اینکه قرابت میان من و شما را پیوند بدهید.

سمعت طاووسا یقول: سأل رجل ابن عباس عن قوله: (إلاّ المودة فی القربى) فقال ابن جبیر: القربى آل محمد. فقال ابن عباس: عجلت، إنّه لم یکن فخذ من قریش إلاّ کان بینهم وبین رسول اللّه‏ قرابة فقال: (قل لا أسألکم علیه أجرا إلا المودّة فی القربى) إلاّ أن تصلوا قرابتی أو ما بینی و بینکم من القرابة.

طاووس گفت: کسى از ابن عباس درباره سخن خداوند: «الا المودة فى القربى» پرسید، ابن جبیر گفت: قربى آل محمد است، ابن عباس گفت: عجله کردى، هیچ قبیله‏اى از قریش نبود مگر اینکه میان آنان و میان رسول خدا قرابت

/ 0 نظر / 8 بازدید