شان نزول سوره فاطر و صافات و ص و زمر درباره امام علی

 

بسم الله الرحمن الرحیم

و از سوره فاطر نازل شده است:

اِنَّما یَخْشَى اللّهَ مِنْ عِبادِهِ الْعُلَمآءُ

همانا از خدا، دانشمندان از بندگان او مى‏ترسند.

(سوره فاطر آیه 27)



عن ابن عباس فی قوله تعالى: (انما یخشى اللّه‏ من عباده العلماء) قال: یعنی علیّا کان یخشى اللّه‏ ویراقبه.

ابن عباس درباره سخن خداوند: «انما یخشى اللّه‏ من عباده العلماء»گفت: منظور على است که از خدا مى‏ترسید و او را مراقب خود مى‏دانست.

عن ابن عباس قال: فی قوله تعالى: (إنما یخشى اللّه‏ من عباده العلماء) العلماء باللّه‏ الذین یخافونه عزوجل.

ابن عباس درباره سخن خداوند: «انما یخشى اللّه‏ من عباده العلماء»گفت: دانشمندان الهى کسانى هستند که از خدا مى‏ترسند.



و نیز در این سوره نازل شده است:

وَ ما یَسْتَوِى الْأَعْمى وَ الْبَصیرُ وَ لاَ الظُّلُماتُ وَ لاَ النُّورُ وَ لاَ الظِّلُّ وَ لاَ الْحَرُورُ وَ ما یَسْتَوِى الْأَحْیآءُ وَ لاَ الْأَمْواتُ

کور و بینا مساوى نیستند و نه تاریکى‏ها و نور و نه سایه و گرماى آفتاب و زندگان و مردگان نیز مساوى نیستند.

(سوره فاطر آیات 19 ـ 20)

عن ابن عباس فی قوله اللّه‏ تعالى: (وما یستوی الأعمى) قال: أبو جهل ابن هشام «والبصیر» قال: علیّبن أبی طالب، ثم قال: ولا الظلمات» یعنی أبوجهل المظلم قلبه بالشرک «ولا النور» یعنی قلب علی المملوء من النور، ثم قال: «ولا الظل» یعنی بذلک مستقر علی فی الجنة «ولا الحرور» یعنى به مستقر أبی جهل فی جهنم، ثم جمعهم فقال: «وما یستوی الأحیاء» علی و حمزة وجعفر و حسن و حسین و فاطمة و خدیجة «ولا الاموات» کفار مکة.

ابن عباس درباره سخن خداوند «و ما یستوى الاعمى» گفت: او ابوجهل بن هشام



بود «والبصیر» او علىّ‏بن ابى‏طالب بود. سپس گفت: «ولا الظلمات» یعنى ابوجهل که به سبب شرک قلبش تاریک بود «ولا النور» یعنى قلب على که پر از نور بود. سپس گفت: «ولا الظلّ» یعنى جایگاه على در بهشت «ولا الحرور» یعنى جایگاه ابوجهل در جهنم، سپس همه را یک جا جمع کرد و فرمود: «ومایستوى الاحیاء و لا الاموات» یعنى کفار مکه.



و نیز در این سوره نازل شده است :

ثُمَّ أَوْرَثْنَا الْکِتابَ الَّذینَ اصْطَفَیْنا مِنْ عِبادِنا فَمِنْهُمْ ظالِمٌ لِنَفْسِه وَ مِنْهُمْ مُقْتَصِدٌ وَ مِنْهُمْ سابِقٌ بِالْخَیْراتِ بِاِذْنِ اللّهِ ذلِکَ هُوَ الْفَضْلُ الْکَبیرُ

سپس کتاب را به آن بندگان خود که برگزیدیم به میراث دادیم ، سپس برخى از آنان ستم کننده به نفس خود هستند و برخى از آنان میانه روند و برخى با امر خداوند در کارهاى نیک پیشرو هستند، این توفیق بزرگى است.

(سوره فاطر آیه 32)

عن أبی حمزة الثمالی عن على بن الحسین، قال: إنّی لجالس عنده إذ جاءه رجلان من أهل العراق فقالا: یا ابن رسول اللّه‏ جئناک کی تخبرنا عن آیات من القرآن. فقال: وما هی؟ قالا: قول اللّه‏ تعالى: (ثم أورثنا الکتاب الذین اصطفینا) فقال: یا أهل العراق وأیّش یقولون؟ قالا: یقولون: إنّها نزلت فی أمّة محمد(ص) فقال لهم علیّ بن الحسین: أمّة محمد کلّهم إذا فی الجنّة! قال: فقلت من بین القوم: یا ابن رسول اللّه‏ فیمن نزلت؟ فقال: نزلت واللّه‏ فینا أهل البیت ـ ثلاث مرات ـ قلت: أخبرنا من فیکم الظالم لنفسه؟ قال: الذی استوت حسناته و سیئاته ـ وهو فی الجنّة‏ـ فقلت: والمقتصد؟ قال: العابد للّه‏ فی بیته حتّى یأتیه الیقین. فقلت: السابق بالخیرات؟ قال: من شهر سیفه ودعا إلى سبیل ربّه.



ابوحمزه ثمالى گفت: نزد علىّ‏بن الحسین(ع) نشسته‏بودم که دو نفر از اهل عراق آمدند و گفتند: اى پسر پیامبر نزد تو آمده‏ایم تا درباره آیاتى از قرآن به ما خبر بدهى، گفت: کدام آیات؟ گفتند: سخن خداوند: «ثم اورثنا الکتاب الذین اصطفینا» گفت: اى اهل عراق، مردم در این خصوص چه مى‏گویند؟ گفتند: آنها مى‏گویند که این آیه درباره امت محمد(ص) نازل شده است. علىّ‏بن الحسین گفت: در این صورت همه امت محمد در بهشت هستند!

مى‏گوید: من از میان آنها گفتم: اى پسر پیامبر این آیه درباره چه کسانى نازل شده است؟ گفت: درباره ما اهل بیت نازل شده است (این جمله را سه بار تکرار کرد) گفتم: به من خبر بده که در میان شما «الظالم لنفسه = ستم کننده به نفس خویش» چه کسى است؟ گفت: او کسى است که نیکى‏ها و بدى‏هاى او مساوى باشد و البته در بهشت خواهد بود. گفتم: «المقتصد = میانه رو» کیست؟ گفت: کسى که در خانه‏اش خدا را عبادت مى‏کند تا وقتى که مرگ فرا رسد. گفتم: «السابق بالخیرات = پیشگام در نیکى‏ها» چه کسى است؟ گفت: کسى که شمشیر برگیرد و به سوى راه خدا بخواند.

عن زید بن علیّ فی قوله تعالى: (ثم أورثنا الکتاب) وساق الآیة إلى آخرها وقال: (الظالم لنفسه) المختلط منّا بالناس (والمقتصد) العابد (والسابق) الشاهر سیفه یدعو إلى سبیل ربّه.

زید بن على درباره آیه: «واورثنا الکتاب الذین اصطفینا»گفت: «الظالم

/ 0 نظر / 4 بازدید